Podziemie narodowe w powiecie mieleckim w latach 1944-1946, cz. 1

     Poniższe ustępy tekstu zostały zaczerpnięte z książki „Mielec i powiat mielecki w latach 1944-1956”, na którą złożyły się materiały z konferencji naukowej zorganizowanej w Mielcu 15.10.2004 r. Poprzez ich publikacje zostanie zapoczątkowany na Mielczanie.Wordpress.Com cykl artykułów poświęconych ruchowi narodowemu, w tym strukturom Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”, jaki istniał w naszym regionie w okresie II wojny światowej i zaraz po jej zakończeniu. 

     Do 1939 r. Stronnictwo Narodowe (SN) posiadało znikome wpływy w powiecie mieleckim. Powiat ten w strukturze organizacyjnej Okręgu Rzeszowskiego SN prezentował się zdecydowanie najsłabiej. W końcu lat 30. w Mielcu na pewno istniało koło SN. Jego prezesem był adwokat i członek rady nadzorczej miejscowej Spółdzielni Spożywców „Konsum” Witold Rymanowski.

(…)

Niektórzy mieleccy członkowie lub sympatycy SN, m.in. właściciel zakładu krawieckiego Stanisław Dolina, już w październiku 1939 r. podjęli działalność konspiracyjną. Na nich głównie opierała się założona przez Dolinę, licząca około 20 członków siatka, która w grudniu tego roku podporządkowała się mjr. Pawłowi Zagórowskiemu, organizatorowi i pierwszemu komendantowi Okręgu Krakowskiego Organizacji Orła Białego. Inni zwolennicy endecji podjęli działalność w szeregach ZWZ.

Nie jest również wykluczone, że od 1940 r. istniała w Mielcu jakaś niewielka konspiracyjna grupa narodowa, skupiona wokół adwokata dr. Józefa Umińskiego i ks. Adolfa Lachmana oraz przedwojennego prezesa koła SN Witolda Rymanowskiego.

Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż od pierwszych miesięcy okupacji znalazła się w Mieleckiem liczna grupa wysiedlonych Wielkopolan. Wśród nich było wielu narodowców, którzy stopniowo włączali się w działalność narodowej konspiracji.

(…)

Swoistym ewenementem na terenie powiatu – zważywszy na sygnalizowaną na wstępie słabość organizacyjną SN przed 1939 r. oraz brak jakichkolwiek poświadczonych struktur czy nawet sympatyków Obozu Narodowo-Radykalnego – była aktywna działalność Narodowych Sił Zbrojnych (NSZ). Mieleckie struktury NSZ były zdecydowanie najlepiej zorganizowane (liczne placówki terenowe na wsi) i liczebnie najmocniejsze (ok. 400 ludzi) w całym, utworzonym w grudniu 1942 r. Okręgu Rzeszowskim (IV C) NZS. Na czele mającej pełną obsadę personalną komendy powiatowej stał por./mjr Władysław Flisek (ps. „Sikora”, „Ruszczyc”). Tak dobry stan organizacji w Mieleckiem (szczególnie wyróżniał się wydział wywiadu) był – podobnie jak w przypadku NOW (Narodowej Organizacji Wojskowej – przyp. red. Barykady) – w dużej mierze zasługą mieszkających tu wysiedleńców z Wielkopolski.

Reklamy

Możliwość komentowania jest wyłączona.